Pies może drapać ucho z powodu stanu zapalnego, ciała obcego, pasożytów, alergii, wilgoci albo urazu. Kolor wydzieliny i zapach nie wystarczą, aby wybrać krople. Co więcej, dokładne wyczyszczenie ucha tuż przed wizytą może usunąć materiał potrzebny do cytologii. Najbezpieczniej ocenić pilność, nie wkładać nic głęboko i zapytać lecznicę, czy ucho pozostawić bez czyszczenia.
Nie używaj patyczków, octu, alkoholu, wody utlenionej ani pozostałych kropli. Jeśli pies przechyla głowę, traci równowagę, ma silny ból, krwawienie lub nagły problem po spacerze w trawach, skontaktuj się pilnie. Przy wydzielinie, zapachu i potrząsaniu głową umów badanie; najlepiej pobrać materiał przed czyszczeniem.
Objawy, które zmieniają pilność
Sporadyczne podrapanie nie musi oznaczać choroby, ale powtarzające się trzepanie głową, tarcie ucha o podłogę, zaczerwienienie, wydzielina i zapach wymagają uwagi. Obserwuj, czy problem dotyczy jednego ucha, kiedy się zaczął i czy pies wrócił z kąpieli, lasu lub wysokiej trawy.
Silny ból, nagłe skomlenie, niemożność dotknięcia okolicy, krew albo szybko powiększający się miękki obrzęk małżowiny wymagają szybkiej konsultacji. Obrzęk może powstać wskutek intensywnego trzepania i uszkodzenia naczyń. Samo zahamowanie drapania nie usuwa przyczyny, która nadal drażni ucho.
| Co widzisz | Jak reagować | Czego nie robić |
|---|---|---|
| Przechylenie głowy, utrata równowagi, oczopląs, wymioty | Pilny kontakt i badanie | Nie wlewaj płynu i nie czekaj na działanie starych kropli |
| Nagły silny ból jednego ucha po spacerze | Szybka ocena pod kątem ciała obcego | Nie sięgaj pęsetą w głąb przewodu |
| Zapach, wydzielina, zaczerwienienie i drapanie | Umów badanie z otoskopią i cytologią | Nie czyść dokładnie bez uzgodnienia przed wizytą |
| Łagodne potrząsanie po kąpieli bez bólu i wydzieliny | Osusz małżowinę z zewnątrz i obserwuj krótko | Nie wkładaj patyczka do przewodu |
Zaburzenia równowagi, chodzenie w kółko, wyraźne przechylenie głowy lub szybkie ruchy gałek ocznych mogą oznaczać zajęcie głębszych struktur albo inny problem neurologiczny. Nie próbuj wtedy czyścić ucha. Zabezpiecz psa przed upadkiem ze schodów i jedź zgodnie z instrukcją lecznicy.
Jeżeli pies zrobił sobie rany pazurami, nie zakrywaj ich grubą warstwą maści. Krótko zabezpiecz przed dalszym urazem, na przykład dobrze dopasowanym kołnierzem, jeśli go toleruje, i skontaktuj się z lecznicą. Zbyt ciasne bandażowanie głowy może utrudniać oddychanie i zwiększać stres.
„Zapalenie ucha” opisuje miejsce, nie jedną przyczynę
W przewodzie słuchowym mogą namnażać się drożdżaki lub bakterie, ale trzeba ustalić, co umożliwiło problem. Ciałem obcym bywa fragment rośliny. Pasożyty są istotne szczególnie w określonych grupach zwierząt. Alergia, budowa ucha, zwężenie przewodu, zaburzenia skóry i częsta wilgoć mogą utrzymywać nawroty.
Dlatego krople, które pomogły poprzednio, nie muszą pasować dziś. Skład drobnoustrojów może być inny, błona bębenkowa może być uszkodzona, a lek po terminie lub zanieczyszczona końcówka nie są bezpieczne. Objaw pozornie taki sam może mieć inną przyczynę podstawową.
Merck opisuje otoskopię i cytologię jako ważne elementy oceny. Otoskop pozwala obejrzeć przewód i — o ile obrzęk oraz ból na to pozwalają — błonę bębenkową. Cytologia pokazuje komórki zapalne oraz rodzaj i ilość mikroorganizmów. Przy nawracających lub trudnych przypadkach potrzebne mogą być dalsze badania.
- datę początku i informację, czy objawy są jednostronne;
- listę wcześniejszych kropli, płynów i czasu leczenia;
- informację o kąpieli, pływaniu, spacerze w trawie lub pielęgnacji;
- inne objawy skóry: lizanie łap, świąd brzucha, zaczerwienienie;
- zmiany diety, leki i preparaty przeciwpasożytnicze;
- zdjęcie wydzieliny przed czyszczeniem, jeśli można je zrobić bez bólu.
Przegląd objawów i leczenia można uzupełnić materiałem o zapaleniu ucha u psa i domowej pielęgnacji. Nie dobieraj jednak preparatu na podstawie opisu — bezpieczeństwo części składników zależy między innymi od stanu błony bębenkowej.
Czyszczenie ma technikę i cel, ale nie zawsze jest pierwszym krokiem
Przed wizytą zadzwoń i zapytaj, czy czyścić ucho. Gdy planowane jest pobranie materiału, pozostawienie wydzieliny może ułatwić wiarygodną cytologię. Jeśli lekarz zaleci tylko usunięcie nadmiaru z małżowiny, użyj miękkiego gazika i nie wchodź w głąb przewodu.
Patyczek przesuwa materiał głębiej i może uszkodzić tkanki, gdy pies nagle poruszy głową. Alkohol, ocet, woda utleniona, olejki i domowe mieszanki mogą boleć oraz drażnić. Woda wlana do objętego stanem zapalnym ucha nie jest neutralnym środkiem.
- Przygotuj płyn o temperaturze pokojowej, gaziki i nagrodę.
- Unieś małżowinę bez ciągnięcia i podaj zaleconą ilość.
- Masuj podstawę ucha tylko wtedy, gdy pies nie odczuwa silnego bólu i tak zalecono.
- Pozwól psu wytrzepać nadmiar w łatwym do sprzątnięcia miejscu.
- Wytrzyj to, co wypłynęło na dostępną część małżowiny; nie wkładaj gazika głęboko.
- Zakończ, jeśli ból narasta, pojawia się krew albo pies traci równowagę.
Kolejność czyszczenia i leku ma znaczenie. Niektóre preparaty podaje się po oczyszczeniu i odczekaniu, inne według odmiennej instrukcji. Poproś o zapisanie kolejności, liczby podań i czasu kuracji. Nie kończ leczenia tylko dlatego, że po dwóch dniach ucho pachnie lepiej.
Jeśli pies broni ucha, walka kilka razy dziennie pogarsza lęk i może doprowadzić do ugryzienia. Powiedz lekarzowi, że podanie leku jest niewykonalne. Można wtedy omówić inną formę leczenia, ponowną demonstrację techniki albo plan spokojnego przyzwyczajania, zamiast udawać, że dawki są podawane.
Preparaty przeciwpasożytnicze także dobiera się do gatunku i rozpoznania. Zasady oceny ekspozycji opisujemy w poradniku o pasożytach psów, kotów i domowników. Nie wkraplaj do ucha produktu na skórę ani preparatu dla innego zwierzęcia.
Przy nawrocie sprawdza się przyczynę, a nie tylko zmienia krople
Jeśli objawy wracają po każdym pływaniu, kąpieli, zmianie sezonu lub jednocześnie z lizaniem łap, zapisz ten wzorzec. Informacja o czasie nawrotu może naprowadzić na czynnik utrzymujący. Nie wprowadzaj samodzielnie restrykcyjnej diety na tydzień; wiarygodna próba dietetyczna wymaga pełnego planu i odpowiedniego czasu.
Nie wyrywaj rutynowo włosów z przewodu bez indywidualnego zalecenia. U części psów manipulacja może powodować mikrourazy i zapalenie. Pielęgnacja powinna zależeć od budowy ucha, ilości wydzieliny i reakcji skóry, a nie od samego typu sierści.
Wygląd zewnętrzny może poprawić się przed pełnym opanowaniem stanu zapalnego. Kontrola z ponowną cytologią pozwala ocenić, czy leczenie można zakończyć. Przedłużanie kropli bez kontroli także nie jest bezpieczne.
Po wyleczeniu ustal, czy pies w ogóle potrzebuje rutynowego płynu i jak często. Zdrowe ucho nie wymaga codziennego zalewania. Po kąpieli osusz zewnętrzną część małżowiny, obserwuj zapach i świąd, ale nie wykonuj głębokiego czyszczenia „profilaktycznie” bez planu.
Jeżeli podejrzewana jest reakcja pokarmowa, zacznij od ustalenia, co pies rzeczywiście je. Pełna lista obejmuje przysmaki, gryzaki, leki smakowe i resztki. Zrozumienie deklaracji produktu ułatwia poradnik jak czytać etykietę karmy, lecz dietę diagnostyczną prowadzi się z lekarzem.
Nie lecz ucha w oderwaniu od komfortu. Ból wpływa na sen, dotyk i zachowanie psa. Jeśli staje się drażliwy albo unika opiekuna, nie karć go za ostrzeżenie. Ogranicz manipulację i zgłoś, że obecny plan nie zapewnia wystarczającego komfortu.
W domu z kilkoma zwierzętami nie używaj jednej końcówki płynu do wszystkich uszu. Nie dotykaj końcówką skóry, a jeśli to się zdarzy, postępuj zgodnie z instrukcją producenta lub zapytaj lecznicę o wymianę. Przechowuj produkt w warunkach podanych na etykiecie i zapisuj datę otwarcia. Preparat po terminie lub długo otwarty nie jest oszczędnością.
Po pływaniu nie wlewaj automatycznie środka wysuszającego, jeśli pies ma aktywny stan zapalny, uszkodzoną błonę bębenkową lub nie został zbadany. W profilaktyce liczy się właściwy produkt dla danego ucha i moment jego zastosowania. Przy psie regularnie pływającym poproś o osobny plan na sezon, zamiast reagować dopiero na kolejny nawrót.
Jeśli ucho jest zwężone, silnie obrzęknięte albo wypełnione materiałem, domowe podanie płynu może być bolesne i nieskuteczne. Lekarz może najpierw ograniczyć obrzęk, wykonać czyszczenie w kontrolowanych warunkach lub pobrać dodatkowe próbki. Próba „przepchnięcia” płynu dużym ciśnieniem nie otwiera przewodu i zwiększa dyskomfort.
Do kontroli przynieś wszystkie używane butelki, także puste. Nazwa substancji, stężenie, data otwarcia i końcówka opakowania pomagają ustalić, co rzeczywiście trafiało do ucha. Zdjęcie samego frontu etykiety nie zawsze pokazuje pełny skład i instrukcję.
Więcej poradników znajdziesz w działach Psy i Zdrowie.
Pytania o drapanie i czyszczenie ucha
Czy wyczyścić ucho przed wizytą?
Najpierw zapytaj lecznicę. Przy planowanej cytologii dokładne czyszczenie może usunąć materiał diagnostyczny. Zwykle można delikatnie wytrzeć tylko to, co znajduje się na zewnętrznej części małżowiny, jeśli nie powoduje bólu.
Czy kolor wydzieliny mówi, jakie krople zastosować?
Nie. Podobny wygląd może towarzyszyć różnym przyczynom. Potrzebne są badanie przewodu, ocena błony bębenkowej i często cytologia.
Czy mogę użyć kropli z poprzedniego leczenia?
Nie bez zgody lekarza. Przyczyna i stan błony bębenkowej mogą być inne, a preparat może być przeterminowany lub zanieczyszczony.
Dlaczego pies ma nawracające zapalenie?
Może istnieć czynnik podstawowy lub utrzymujący, na przykład alergia, wilgoć, budowa przewodu, ciało obce albo niewyleczony stan. Kontrola po leczeniu i szukanie wzorca są ważniejsze niż przypadkowa zmiana kropli.
Czy patyczek jest bezpieczny tylko na wejściu do ucha?
Do dostępnej małżowiny lepszy jest miękki gazik. Patyczek łatwo przesuwa materiał głębiej, a nagły ruch psa zwiększa ryzyko urazu.
Źródła redakcyjne
- Merck Veterinary Manual — Ear Infections and Otitis Externa in Dogs.
- Merck Veterinary Manual — Otitis Externa in Animals.
Ważne: nie dobieraj kropli bez badania ucha. Zaburzenia równowagi, silny ból i nagłe objawy wymagają szybkiego kontaktu z lecznicą.
